Арамид сүстәре — йылылыҡҡа сыҙамлы һәм көслө синтетик сүстәр класы. Улар төрлө тармаҡтарҙа киң ҡулланыла, сөнки улар бик яҡшы мөлкәт. Улар араһында пара-арамида туҡымаһы һәм мета-арамида туҡымаһы ике күренекле тип һанала, һәр береһенең үҙенсәлекле үҙенсәлектәре һәм ҡулланыуы бар. Пара-арамида туҡыма менән тәьмин итеүсе булараҡ, мин был ике төр араамид туҡымалар араһындағы айырмаларға тәрән инеп, һеҙгә ярҙам итеү өсөн, һеҙҙең аныҡ ихтыяждар өсөн дөрөҫ материал һайлағанда күберәк мәғлүмәтле ҡарарҙар ҡабул итергә теләйем.
Химик структура һәм молекуляр ойоштороу
Пара-арамида һәм мета-арамида араһындағы төп айырма улар химик структураларында ята. Пара-арамида сүстәре һыҙыҡлы, стержень - молекуляр структура кеүек, унда амид төркөмдәре ароматик йөҙөктәрҙең пара позицияларында беркетелгән. Был һыҙыҡлы урын молекулалар параллель рәүештә тығыҙ тура килтерергә мөмкинлек бирә, һөҙөмтәлә юғары тәртиптәге һәм кристалл структураһы барлыҡҡа килә.
Ә мета-арамида сүстәренең амид төркөмдәре хуш еҫле йөҙөктәрҙең мета позицияларына беркетелгән. Был структура молекулаларға пара-арамидалар менән сағыштырғанда әҙерәк тәртипкә килтерелгән һәм аморф структураға килтерә. Төрлө молекуляр урынлаштырыу ике төр туҡыманың физик һәм механик үҙенсәлектәренә һиҙелерлек йоғонто яһай.
Механик үҙенсәлектәре
Көс һәм тартыу модуле
Пара-арамида туҡымаһы ғәҙәттән тыш ныҡлығы һәм юғары тартыу модуле менән дан тота. Ул бик юғары ныҡлыҡҡа эйә - ауырлыҡ нисбәте, уны иң көслө синтетик сүстәрҙең береһе була. Пара-арамида сүстәре өҙөлмәйенсә ифрат юғары тартыу көстәренә сыҙамлы. Мәҫәлән, ҡушымталарҙа, мәҫәлән, .Пуля иҫбатлау Арарамик туҡыма, пара-арамида һайлау материалы булып тора, сөнки ул үҙләштерә һәм энергияны таратыу мөмкин пуля тәьҫире һөҙөмтәле.
Ә Мета-арамида туҡымаһы пара-арамида менән сағыштырғанда ныҡлығы һәм тартыу модуле түбәнерәк. Әле лә көслө булһа ла, ул шулай уҡ түгел - ғәйәт юғары ныҡлыҡ талап иткән ҡушымталар өсөн яраҡлы, мәҫәлән, баллистик һаҡлау. Әммә мета-арамиданың ныҡлығы янғынға ҡаршы тороусанлыҡ һәм уртаса ныҡлыҡ кәрәкле башҡа күп ҡулланыу өсөн етә.
Оҙайлылыҡ өҙөлгән
Пара-арамида сүстәре, ғәҙәттә, тәнәфестә сағыштырмаса түбән оҙонлоҡҡа эйә. Тимәк, улар ҡайһы бер башҡа сүстәр менән сағыштырғанда сағыштырмаса аҙ һуҙылған менән өҙөләсәк. Был үҙенсәлек йөк аҫтында минималь деформация талап ителгән ҡушымталарҙа файҙалы. Мәҫәлән, аэрокосмик ҡулланыуҙарҙа пара-арамида композиттары юғары көсөргәнеш шарттарында компоненттар структур бөтөнлөгөн һаҡлау өсөн ҡулланыла.
Мета-арамида сүстәре өҙөклөк ваҡытында параамамидаларға ҡарағанда юғарыраҡ оҙонайыуға эйә. Улар өҙөлгәнсе күберәк һуҙыла ала, был уларға билдәле бер дәрәжәлә һығылмалылыҡ бирә. Был һығылмалылыҡ өҫтөнлөк булыуы мөмкин, унда туҡыма кәрәк, төрлө формаларға ярашлы йәки ниндәйҙер хәрәкәт көтөлә, мәҫәлән, һаҡлау кейемендә.
Термик үҙенсәлектәре
Ҡаршылыҡ йылылыҡ
Пара-арамида һәм мета-арамида туҡымалары ла йылылыҡҡа ҡаршы тороусан, әммә улар юғары – температура шарттарында төрлөсә эшләй. Мета-арамида туҡымаһы юғары йылылыҡ — тотороҡло һәм оҙайлы ваҡыт эсендә юғары температурала уның бөтөнлөгөн һаҡлай ала. Ул юғары сикләүсе кислород индексы (LOI), тимәк, был ҡыйын тоҡандырыу һәм үҙ-үҙен һүндерәсәк, ҡасан йылылыҡ сығанағы алып ташлана. Мета-арамида 1990 йылда йыш ҡулланыла.Янғын булмаған Арарамида туҡымаянғын һүндереүселәр формаһы, сәнәғәт һаҡлау кейеме, изоляция материалдары кеүек ҡушымталар.
Пара-арамида туҡымаһы ла йылылыҡҡа ҡаршы тороусанлыҡҡа эйә, әммә ул мета-арамида менән сағыштырғанда сағыштырмаса юғары температурала көсөн юғалта башлауы ихтимал. Әммә, пара-арамиданың нормаль температурала юғары ныҡлығы уны ҡулланыу өсөн яраҡлы итә, унда ул ҡыҫҡа - сроклы юғары - температура шпиктары менән бергә юғары механик йөктәр менән бергә, мәҫәлән, ҡайһы бер автомобиль һәм аэрокосмик компоненттарҙа ла осрай.
Термик тотороҡлолоҡ
Мета-арамиданың оҙайлы ваҡытҡа юғары температураға эләгеүе буйынса термик тотороҡлолоҡ яҡшыраҡ. Ул үҙенең химик һәм физик үҙенсәлектәрен һиҙелерлек деградацияһыҙ температура спектрында һаҡлай ала. Пара-арамида, нормаль шарттарҙа тотороҡло булһа ла, ваҡыт үткән һайын уның үҙенсәлектәрендә ҡайһы бер үҙгәрештәр кисерергә мөмкин, температура күтәрелгән.
Химик ҡаршылыҡ
Пара-арамида һәм мета-арамида туҡымалары ла күп химик матдәләргә яҡшы ҡаршылыҡҡа эйә. Улар күпселек органик иреткестәргә, кислоталарға һәм һелтелеләргә ҡаршы тора. Әммә мета-арамида, ғөмүмән, пара-арамида менән сағыштырғанда гидролизға нығыраҡ бирешә. Гидролиз — химик реакция, унда һыу клетчаткалағы химик бәйләнештәрҙе тарҡата. Был дымлы йәки дымлы мөхиттә ҡулланыу өсөн мета-арамида яраҡлыраҡ итә, унда һыу арҡаһында химик деградация хәүефе бар.
Ғаризалар
Пара - Арарамик туҡыма ҡушымталары
- Баллистик яҡлау: Алда әйтелгәнсә, пара-арамида пуляға ҡаршы жилеттар, шлемдар һәм башҡа баллистик һаҡлау ҡорамалдарында киң ҡулланыла. Уның юғары ныҡлығы һәм энергияны үҙләштереү һәм таратыу һәләте уны снарядтарҙан һаҡлау өсөн идеаль материалға әйләндерә.
- Аэрокосмик һәм авиация: Аэрокосмик сәнәғәттә пара-арамида композиттары ҡанат, фюзеляж һәм двигателдәр өлөштәре кеүек самолет компоненттарында ҡулланыла. Юғары ныҡлыҡ - - ауырлыҡ нисбәте самолеттың ауырлығын кәметергә ярҙам итә, яғыулыҡты экономиялау һәм эш һөҙөмтәлелеген арттыра.
- Автомобиль сәнәғәте: Пара-арамида автомобиль шинаһында, билбауҙарҙа һәм шлангтарҙа ҡулланыла. Ул был компоненттар көсөн һәм ныҡлығын арттыра ала, уларҙы яҡшыртыу һәм ғүмерен яҡшырта.
Мета - Арарамик туҡыма ҡушымталары
- Һаҡлау кейеме: Мета-арамида — ут өсөн төп материал – сыҙамлы һәм йылылыҡ – тотороҡло һаҡлаусы кейем. Янғын һүндереүселәр, юғары – температура мөхитендә сәнәғәт хеҙмәткәрҙәре һәм хәрби хеҙмәткәрҙәр йыш ҡына һаҡлау өсөн мета-арамидалы кейем кейә.
- Электр изоляцияһы: Уның электр изоляцияһы үҙенсәлектәре һәм йылылыҡҡа ҡаршы тороусанлығы арҡаһында, электр трансформаторҙарында, двигателдәрҙә һәм башҡа электр ҡорамалдарында электр энергияһы ҡыҫҡа - замыкание һәм перегресть иҫкәртергә ҡулланыла.
- Фильтрация: Мета-арамида туҡымалары юғары - температура фильтрация ҡулланыуҙа ҡулланыла, мәҫәлән, сәнәғәт трубаларында һәм выхлоп системаларында. Улар был ҡушымталарҙа юғары температураға һәм коррозив мөхиткә сыҙамлы була ала, шул уҡ ваҡытта өлөшсәләр матдәһен һөҙөмтәле фильтрлай.
Ер өҫтөн дауалау һәм ҡаплау
Пара-арамида һәм мета-арамида туҡымаларын да эшкәртергә йәки уларҙы етештереүсәнлеген арттырыу өсөн ҡапларға мөмкин.Ҡапланған Арамид туҡымадөйөм продукт булып тора, унда ҡаплау ҡатламы туҡыма өҫтөнә һөртөлә.
Пара-арамида туҡыма өсөн ҡаплауҙарҙы абразивҡа ҡаршы тороусанлыҡты яҡшыртыу, башҡа материалдарға йәбешеү йәки өҫтәмә химик ҡаршылыҡ күрһәтеү өсөн ҡулланырға мөмкин. Ҡайһы бер баллистик ҡулланыуҙа махсус ҡаплау ҡулланыла ала, туҡыманың пуля тәьҫиренең энергияһын һеңдерергә һәм таратыу мөмкинлеген арттырыу өсөн.
Мета-арамида туҡыма ҡаплауҙары һыуын яҡшыртыу өсөн ҡулланыла ала – репеллентлыҡ, май - ҡаршылыҡ, йәки уның тышҡы ҡиәфәтен көсәйтергә. Мәҫәлән, һаҡлаусы кейем ҡулланыуҙа һыу - репеллент ҡаплау кейемде дымлы шарттарҙа кейергә уңайлыраҡ итә ала.
Сығымдар ҡараштары
Пара-арамида туҡымаһы, ғөмүмән, мета-арамида туҡымаһына ҡарағанда ҡиммәтерәк. Пара-арамиданың юғары хаҡы башлыса уның ҡатмарлы етештереү процесына һәм уны етештереү өсөн юғары талаптарға бәйле. Мета-арамида, уның сағыштырмаса ябайыраҡ етештереү процесы һәм ҡайһы бер аспекттарҙа түбән етештереүсәнлек талаптары менән, экстремаль ныҡлыҡ кәрәкмәгән ҡушымталар өсөн һөҙөмтәлерәк.
Һығымта
Йәмғеһе, пара-арамида туҡыма һәм мета-арамида туҡымаһы химик төҙөлөшө, механик үҙенсәлектәре, йылылыҡ үҙенсәлектәре, химик ҡаршылыҡ, ҡулланыу һәм сығымдарҙа айырым айырмалар бар. Пара-арамида ғәҙәттән тыш ныҡлыҡ тәҡдим итә һәм ҡулланыу өсөн яраҡлы, унда юғары - механик көсөргәнеш аҫтында етештереүсәнлек кәрәк, мәҫәлән, баллистик һаҡлау һәм аэрокосмик компоненттар. Мета-арамида, икенсе яҡтан, йылылыҡҡа ҡаршы тороусанлыҡта өҫтөнлөк итә һәм һаҡлаусы кейемдә һәм электр изоляцияһында киң ҡулланыла.
Пара-арамида туҡыма менән тәьмин итеүсе булараҡ, мин аңлайым, үҙенсәлекле талаптар төрлө тармаҡтарҙа һәм юғары тәьмин итә ала - сифатлы парамамида туҡымалар һеҙҙең аныҡ ихтыяждарға ярашлы. Һеҙ аэрокосмик, автомобиль, йәки һаҡлау ҡорамалдары сәнәғәтендә, мин дөрөҫ хәл итеү тәҡдим итә ала. Әгәр һеҙ беҙҙең пара-арамида туҡыма продукцияһы менән ҡыҙыҡһына, рәхим итеп, минең менән бәйләнешкә инеү өсөн күберәк мәғлүмәт һәм һеҙҙең һатып алыу ихтыяждары тураһында фекер алышырға.
Һылтанмалар
- Морган, П. (1981). Конденсация полимерҙары: йөҙ-ара һәм хәл итеү ысулдары буйынса. Джон Уайли & Сонс.
- Левин, М., & Пирс, Э.М. (Ред.). (1993). Сүс химияһы буйынса ҡулланма. Марсель Деккер.
- Уэйк, В.С. (1982). Йәбешкәк һәм йәбешеү формулировкаһы. Ғәмәли фән нәшриәте.
